دهشیر یزد

دهستان دهشیر

دهشیر، دهستانی است از توابع بخش مرکزی شهرستان تفت در استان یزد ایران.

جمعیت

براساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۳٬۱۷۳ نفر (۱٬۰۴۷ خانوار) بوده‌است.دهشير از نگاه ایرج افشار ده شير ابادي مشهوری است برسرراه ابرقو. نام ان دركتب بصورت "قريه شير"نيز امده است .علي الظاهر هر نامش ماخوذ از نام "شيركوه"است.قديمترين ذكر ان در تارخ جديديزد ص 133جامع مفيدي ديده ميشود وبنا برضبط ان خواجه شمس الدين محمد تازيكوچون "مسجدچهل محراب"رادر شهريزد بساخت چهاردانگ از قريه (دهشير)را بران وقف كرد.

محمد مفيد مستوفي در جامع مفيدي در خصوص اباداني وعمارت ده شيراطلاع مفيدي به دست ميدهد وان اينست كه چون مبارزالدين محمدمظفرقصد تسخير ولايت فارس از راه ابرقوكرد وبه موضع "ده شيركهنه"رسيد چند روز توقف كرد وانجا را چون ويران وكم اب ديدنذركرد كه اگربه فتح نائل شود دران موضه قناتي حفركندوديه وسيع سازد.پس دربازگشت قناتي جاري ساخت وده شير را بنا كرد"وخانقاه عالي بساخت وان ده را براينده ورونده وقف فرمود وچنان مقرر كردكه حاصل ان تمامي صرف اخراجات واطعام فقرا ومساكين بوده باشد وحال تحرير اين نسخ كه سنه تسع وسبعين والف است ان قريه روبه خرابي نهادومجاوران وساكنان به عسرت وتنگي گرفتارگرديده اندوحاصل محل مزبوركه نقدوجنس قريب بيست وپنج تومان مي شود به ناحق وبه غيرمصرف مي گردد" و ضمنا نام دهشیر در سفرنامه های ایرانی و خارجی زیادی آمده است که عبارتند از صوره الارض ابن حوقل ، فارس نامه ابن بلخی ، اشکال العالم جیهانی ، نزهه القلوب مستوفی ، ظفرنامه شرف الدین علی یزدی ، باغ ناصزیه مشیرالممالک ، سفر نامه جکسن

در ده شير اثار تاریخی وجود دارد كه حكايت از گذشته ان می کند انچه قابل معرفي است عبارت است از:  قلعه - مسجد -  حمام شاهزاده - قدمگاه – کاروان سرا – حسینیه صاحب الزمان سنگ قبرآغابيجه

قلعه

اين قلعه درقرن سيزدهم هجري به امر شاهزاده محمد ولي ميرزا كه در 1236به حكوكت يزد رسيد و به سرکاری علی محمدخان زنگنه بنا شد. داراي سردر دوطبقه اي از آجراست وقسمتي از ان ويران گرديده و ارتفاع دیوارهای آن حدود 6 متر می باشد که دارای 9 برج است که برای محافظت و نگهبانی از این برج ها استفاده می شده است و بالای این دیوار های این قلعه به صورت کنگره کنگره است و داخل آن جلوی ورودی قلعه یک آب انبار بزرگ وجود دارد که در زمان قدیم به عنوان آب سرد کن و و محل ذخیره آب آشامیدنی مردم مورد استفاده قرار می گرفته است و در اطراف این آب انبار و حاشیه های این قلعه اتاق های بسیار زیادی وجود دارد که در موقع هجوم بیگانگان به این روستا مردم به این قلعه پنا می بردند و در ان اتاق ها زندگی می کردند. و در دهه 1340 شمسی از این قلعه به عنوان پاسگاه ژاندارمری استفاده می شده و بعد از انقلاب مدتی در اختیار پایگاه بسیج و مدتی در اختیار اداره برق و هم اکنون به عنوان اثر تاریخی تحت نظر میراث فرهنگی در اختیار شورای اسلامی و دهیاری می باشد که برای بعضی مراسم ها استفاده می شود.

مسجد جامع دهشیر

مسجد بسیار قدیمی است که از خشت و گل ساخته شده است که در سالهای اخیر آن مرمت شده است و به علت کمبود جا یک مسجد تازه تاسیس در کنار آن بنا شده که آن دو مسجد به هم متصل می باشد که بافت قدیمی مسجد برای استفاده بانوان و قسمت تازه تاسیس آن برای استفاده آقایان است و در محراب مسجد دهشير سنگ مرمري به اندازه 126*65 سانتي متر نصب است كه در اطرافش ايات قراني ودر وسط نقش سرو وقنديل نقر شده وعبارت تاريخ ان بدين شرح است:

"باني اين مسجد حاج الحرمين الشريفين حاج علي نقي وقف كرد بران ثلث از يك روزشبان از مزرعه اردونك كه مداران ده روز وشبان مي باشد كه محصول ان صرف فرش وروغن چراغ وتعميرمسجد مزبور نمايند.عمل استادعباس تحريرا في سنه 1234". در چهار طرف مسجد کاشی کاری هایی در ابعاد 80سانیمتر در 4متر می باشد که احادیثی از ائمه اطهار بر روی آن نقش بسته است، در بافت قدیمی مسجد زیلوهای تاریخی وجود دارد که نام وقف کننده در حاشیه آن نوشته شده است. فی الامثال بر روی یکی از آنها نوشته شده « وقف نمود جماعت مومنین قریه دهشیر این فرد زیلو با فرد دیگر بر مسجد جدید تابستانی و زمستانی قدیم مشروط آن که از محل شریف بیرون نبرند مگر به عذر شرعی ، خلاف کننده ملعون باد، به سعی عالی جناب مقدس القاب آخوند ملا محمد باقر بفروئی سنه 1263 قمری»

 حمام شاهزاده

یک حمام بسیار قدیمی می باشد که در قسمت شمالی قلعه واقع شده است که از بناهای زمان رضاخان پهلوی می باشد که در آن دوره به عنوان حمام زنانه و مردانه مورد استفاده قرار می گرفته است که در حال حاضر به عنوان زورخانه پهلوان تختی مورد استفاده قرار می گیرد.

کاروانسرای دهشیر

کاروانسرای دهشیر که در بین مردم به رباط مشهور است در عصر قاجار جنوب دهشیر ساخته شده و اکنون در مرکز این دهستان می باشد و چون دهشیر بر سر راه ابریشم قرار داشته است و در یک منطقه کویری می باشد این کاروانسرا بسیار پر رونق بوده  و پذیرای مسافران و تجار و زائران زیادی بوده است و اکنون تحت نظر میراث فرهنگی و به عنوان مدرسه راهنمایی دخترانه مورد استفاده است.

قدمگاه

در زمانی که مامون عباسی به تخت سلطنت نشست برای جلب و حمایت شیعیان امام رضا (ع)را طی نامه های متعددی به مرو دعوت کرد که امام رضا (ع) پس از ورود به ایران از مرز شلمچه در هشتمین منزل خود به دهشیر رسید که در آن محلی که امام رضا اتراق کرده است بنایی که به قدمگاه شهرت دارد ساخته شده است که در آن بنا تخته سنگی منقوش و محکوک نصب بوده است که در زمان قدیم آن را ربوده اند که الان در موزه لندن مورد بازدید عموم قرار دارد.که ایشان ازبرآمدگی دو پستان مانند بر سنگ می کرد احتمال می رود که از سنگ قبرهای قرن پنجم و ششم هجری بوده است.

حسینیه صاحب الزمان

ساختمان قدیمی تقریبا مخروبه ای در روبروی قلعه وجود دارد که در زمان قدیم حسینیه بوده است که به علت کوچک بودن وکمبود جا به قسمت شرقی قلعه انتقال یافته که یک حسینیه بزرگی ساخته شده که در ایام محرم محل برگزاری مراسم مذهبی می باشد از جمله مراسم های مذهبی در ماه محرم مراسم جوش حلقه که هر شب بعد از اتمام مراسم عزاداری انجام می شود. مراسم دیگری که در شب تاسوعای حسینی برگزار می شود تعزیه است که در انتهای آن یک نماد شیر که با در دست داشتن یک دست بریده و در کنار یک نعش بی سر و دست به عزاداری میپردازد که نشان دهنده  این است که تمام مخلوقات برای این واقعه عزادار هستند.یکی دیگر از مراسم ها نخل برداری در ظهر عاشورا بعد از نماز ظهر می باشد.

سنگ قبر اغا بيجه

در قبرستان ده يك سنگ قبر مرمر به اندازه 167*43وارتفاع 30 سانتي متر ديده شد كه بران نام صاحب قبرچنين ضبط است:

"وفات مرحومه اغا بيجه بنت مغفرت پناه خواجه شرف الدين حسن يزدي بتارخ شهر جمادي الاول لسنه اربعين والف.

شخصیت های برجسته دهستان:

سید ضیاء الدین دهشیری

چهره هاي درخشان فرهنگ و ادب يزد كه به واسطه ترجمه هاي روان و دلنشين خود زبانزد خاص و عام بوده است دكتر ضياء الدين دهشيري است. وي به سال 1302 خورشيدي در يزد به دنيا آمد. پدرش سيد يحيي از مردم دهشير است كه در يزد سرپرست مدرسه اي شد كه خود بنياد نهاده بود و سپس به كار قضاوت در عدليه زمان وزارت علي اكبرداور مشغول شد. بيشتر افراد خانواده او اهل ادب و عرفان و دين بودند همين محيط مساعد باعث رشدو بالندگي او و برادر كهترش كمال‌الدين گرديد. به گزارش خبرنگار ايسنا-منطقه يزد؛ سيد ضياء الدين تحصيلات آغازين را تا كلاس ششم در دبستان علميه دهشيري-كه بعدها نام دهشيري از آن حذف شد، اما امتياز آن به نام پدرش بود- به پايان برد. محل مدرسه لردباجوردي در منزل ملك بود و بعدا به بازار خان انتقال يافت. آنگاه تا كلاس پنجم دبيرستان را در دبيرستان ايرانشهر گذراند. چندي همراه پدر راهي كاشان شد.از همان جواني به شعر و ادب علاقه وافري پيدا كرد و در محافل ادبي كه با عضويت مرحوم آزاد همداني و شادروانان {اديب} بيضايي كاشاني و شيواي {تندري} قمي و صمصام يزدي در منزل پدرش شادروان سيد يحيي دهشيري در كاشان گرد مي آمدند،حضور مي‌يافت، پس از درگذشت پدرش در پرتو هدايت دايي خود مرحوم حاج شيخ محمد علي عالمي (صمصمام يزدي) كه عارفي وارسته و شيخ طريقت نعمت اللهي در يزد بود تربيت شد و علاقه يي خاص به علوم ادبي و عربي و عرفان و تصوف پيدا كرد. در سال 1320 دوره تحصيلات پنج ساله خود را دبيرستان را به پايان برد ولي بر اثر حوادث جنگ جهاني دوم و مشكلاتي كه اغلب دامنگير طبقات غير متمكن گرديد سالي چند از ادامه تحصيل باز ماند. پس از سال 1320 در جلسات انجمن ادبي يزد كه به سرپرستي روانشاد آيت الله حاج شيخ محمود فرساد اداره مي‌شد شركت كردو اشعارش را مي‌خواند.وي بيشتر در قالب غزل طبع آزمايي مي‌كرد و گاهي نيز در اقتراح هاي انجمن ادبي شركت مي‌جست. به ويژگي هاي اشعار دهشيري پرداخت، گفت: در سالهاي پس از 1325 انعكاس اوضاع اجتماعي و سياسي زمان خود در خلال اشعارش بود كه گاه با مخالفتهايي در انجمن ادبي روبه رو مي‌شد.از اين رو با شگرد خاصي ادبيات نخستين را باب ميل اعضاي انجمن مي‌سرود و پس از آن با گريزي هنرمندانه به بازتاب احساسات دروني و انساني اش مي پرداخت. نخستين كار وي آموزگاري دبستان طاهري يزد در سالهاي 1322 تا 1325 بود و چند سالي نيز قبل از آنكه مجبور به رفتن به اصفهان شود در اداره ثبت يزد مشغول به كار بود. فعاليت مطبوعاتي خود را از سال 1323 با هفته نامه نقش جهان اصفهان آغاز نمود آن گاه اشعاري چند در سالنامه كشور ايران به چاپ رسانيد و پس از بنياد نشريات محلي يزد همچون رهبر يزد، كار و كوشش، صفاي بشر، مردم يزد و طوفان يزد با اين نشريات همكاري كرد. سالهاي 1327 تا 1333 را به سختي و گرفتاري و در به دري گذراند. در سال 1334 پس از سالياني چند دوري از محيط رسمي علم و قيل و قال در اصفهان به دريافت ديپلم ادبي و احراز رتبه اول نايل شد و همان سال پس از موفقيت در مسابقات ورودي دانشكده هاي ادبيات و حقوق و دانشسراي عالي تهران شركت نمود و در هر سه رشته پذيرفته شد ولي در رشته زبان و ادبيات فرانسه دانشكده ادبيات و علوم انساني دانشگاه تهران به تحصيل پرداخت و در كنار آن به آموزش زبان روسي هم مشغول بود. دهشيري در سال 1337 به اخذ درجه كارشناسي توفيق يافت و در ميان فارغ التحصيلان رتبه اول عموم رشته ‌هاي دانشكده ادبيات رتبه نخست را احراز كرد و مدال درجه يك فرهنگ دريافت داشت؛ اما به دلايلي با بورسيه وي به خارج از كشور مخالفت كردند. عنوان پايان نامه كارشناسي وي تحقيق در زندگي و اشعار «لوكنت دوليل» شاعر نامي فرانسوي بود كه در سال 1337 از آن دفاع كرد. در همان سال پس از فراغت از تحصيل به عضويت هيات علمي دانشكده ادبيات و علوم انساني دانشگاه تهران درآمد و به تدريس و مترجمي زبان فرانسه در همان دانشكده مشغول شد و در كنار آن به ترجمه كتابهاي فرانسوي پرداخت. در سالهاي 1336 تا 1340 همزمان با خدمت در دانشكده به تدريس فرانسه در موسسه زبانهاي خارجي به سرپرستي دكتر عيسي سپهبدي مشغول بود.دهشيري در سال 1368 موفق به اخذ درجه دكتراي زبان فرانسه از دانشگاه تهران شد و از آن سال تا دم مرگ به كار تدريس زبان فرانسه در دانشكده زبانهاي خارجي دانشگاه تهران و دانشگاه الزهرا و دانشگاه آزاد اسلامي تهران مشغول بود. وي همچنين به زبانهاي روسي و عربي تسلط داشت. دكتر دهشيري بيش از 40 سال در تهران زندگي كرد و به ندرت به زادگاه خود يزد مي آمد. وي سرانجام در روز 26 دي ماه 1379 بر اثر سانحه تصادف در تهران درگذشت و در قطعه هنرمندان بهشت زهرا به خاك سپرده شد. در اين خصوص حسين مسرت از پژوهشگران و نويسندگان استان يزد در گفت‌وگو با خبرنگار ايسنا اظهار داشت: دهشيري از ستاره هاي ادب ايران است كه متاسفانه آنگونه كه بايد حق مطلب درباره وي ادا نشده و علي رغم آنكه در محافل علمي و ادبي تهران چهره اي سر شناس و نام آور است در نزد همشهريان فراموش شده و گمنام مانده است. وي ادامه داد: زندگي ادبي دكتر دهشيري را مي توان به سه دوره مشخص تاريخي تقسيم كرد.دوره نخست از سالهاي 1320 الي 1323 كه بيشتر بر جنبه‌هاي عاطفي استوار بود و دوره دوم از سالهاي 1323 تا 1332 بود كه تكيه بر مسائل اجتماعي و سياسي داشت و روح آزادي خواهي و مبارزه جويي در آثار و اشعارش هويدا است.وي ادامه داد: آثارش در آن زمان بيشتر در نشريات محلي يزد و گاهي هم نقش جهان و سالنامه كشور ايران چاپ شد. مسرت بيان داشت: دوره سيم كه از سال 1334 آغاز شده و تا 1379 ادامه داشت دگرگوني عميقي در آثار و اشعار وي رخ داد و گرايش فراواني به عرفان و تصوف پيدا كرد. اشعار نغز و تغزلهاي عاطفي نيز در اين دوران در ميان آثارش به چشم مي خورد. وي ادامه داد: اما تقسيم بندي آثار دهشيري به صورت كلي به دو گونه شعر و نثر است. وي در زمينه شعر در سه دوره جواني دوره اي كه اشعارش با مضامين اجتماعي و سياسي بوده، دوره‌اي كه بيشتر در قالب غزل مي‌سروده است تقسيم مي‌شود. مسرت بيان داشت: دكتر دهشير ي در زمينه شعر كتابي در نعت حضرت رسول اكرم (ص) در شعر فارسي گردآوري و چاپ كرده است و سه كتاب گرد آوري شده ديگر به نامهاي نعت اميرالمومنين در شعر فارسي توحيد حضرت باري در شعر فارسي و طبيعت در شعر فارسي را آماده چاپ كرده بود. وي ادامه داد: اما نثر استاد دهشيري را مي توان به دو دوره مشخص تقسيم نمود، اولين دوره از آغاز تا 1332 در اين دوره دو مقاله از وي درباره فرهنگ در نقش جهان اصفهان و مقالات فراواني در نشريات محلي يزد به چشم مي خورد از جمله مقاله‌اي با نام تغيير خط فارسي مندرج در طوفان يزد. ديگر مقالات در زمينه مسائل اجتماعي و سياسي آن روزگار يزد است. وي افزود: مقالات متهورانه و روشنگرانه وي از اوضاع اجتماعي آن روز زبانزد همگان است. در حدي كه برخي مي‌گفتند شخصي از تهران براي صفاي بشر سرمقاله مي فرستد برخي از نوشته هاي بدون امضاي نشريات آن زمان يزد از آن دهشيري است كه گاهي با نام «ض-د» آنها را امضا ميكرد. اين پژوهشگر بنام يزدي در ادامه بيان داشت: دوره دوم از سال 1334 تا 1379 مي باشد كه در اين دوره از فعاليتهاي دهشيري مي‌توان به دو بخش عمده نگارش و ترجمه تقسيم كرد كه البته ترجمه هاي سهم بيشتري نسبت به ديگر آثارش دارند. وي تصريح كرد: آثار منثور دهشيري سالها زينت بخش نشريات گوناگون تهران و به ويژه مجله وزين دانشكده ادبيات و علوم انساني دانشگاه تهران بود و خود وي نيز معتقد بود بهترين مقالاتش در آنجا چاپ شده است. اما در زمينه ترجمه مي توان گفت بيش از 90درصد كارهاي دهشيري در دروه سوم زندگي ادبيش ترجمه كتابها مقالات و اشعار از زبان فرانسه به فارسي است.مسرت گفت: دكتر دهشيري به اذعان كارشناسان امر بسيار بر زبان فرانسه مسلط بود به طوريكه زماني سيد محمد علي جمال زاده پس از ترجمه مقاله اي كه «رودلف گلپه» درباره او نوشته و به وسيله دهشيري ترجمه شده بود خيلي خوشش آمده و گفته بود از قول من به مترجم آن تبريك بگوييد. وي بيان داشت: بر روي هم دكتر دهشيري 33 عنوان كتاب از زبان فرانسه به فارسي ترجمه كرده كه 21 جلد آن چاپ شده و بقيه در مراجل مختلف چاپ است. مسرت يادآور شد: به واسطه گذشت زمان و دگرگوني هاي اداري برخي از آثار وي دردست ناشران مانده و يا گم شده است و دكتر دهشيري به دليل حجب و حياي خود هيچگاه پيگير چاپ آثار چاپ نشده‌اش نشد. وي بيان داشت: همچنين كتاب قرآن در اسلام از علامه طباطبائي را به فراسه ترجمه كرده و مهمتر آنكه فرهنگ اصطلاحات فرانسه-فارسي معاصر را زير چاپ داشت. مسرت در ادامه گفت: اولين كتابي كه وي از زبان فرانسه به فارسي ترجمه كرد سخني چند در باب ابو سعيد و اين سينا نوشته «جيمز دارمستتر» بود كه در سال 1337 از سوي اداره كل نگارش وزارت فرهنگ چاپ شد و يكي از نويسندگان به نام روزگار بر آن ديباچه اي نوشت و به ستايش از دهشيري پرداخت. مسرت مشهورترين كتابهاي دهشيري را ارض ملكوت، شناخت اسلام، سياست اروپا در ايران،مصايب حلاج، عرفان حلاج، سخن انالحق و عرفان حلاج، انقلابات ايران، توميسم، فرهنگ فرانسه-فارسي، بحران دنياي متجدد، تاريخ پيشرفت علمي و فرهنگي بشر،سفرهاي اروپاييان به ايران، تاريخ ادبيات فرانسه و دو جلد تاريخ بزرگ جهان برشمرد. وي همچنين مهمترين كتابهاي در دست چاپ وي را روايات حلاج (لويي ماسينيون)،تاريخ ايران باستان(كلمان هوار) اسلام در ايران هانري كربن كارمندان (اونوره دوبالزاك) و ادبيات جديد يونان برشمرد. مسرت با اشاره ترجمه مقالات دهشيري اظهار داشت: با كنكاش مجموعه 50 مقاله مي توان به ترجمه وي در زمينه هاي مختلف عرفان، روانشناسي، تاريخ و زبانشناسي كه نزديك به نيمي از آنها ترجمه از فرانسه اشاره كرد. وي به ترجمه اشعار فرانسه كه خود يكي از دشوارترين ترجمه‌ها است پرداخت و افزود: دهشيري شعرهاي شعرايي همچون شارل بودلر، ويكتور هوگو،دني ديدرو و... را ترجمه كرده است و نمونه هايي از اشعارشان در شماره هاي گوناگون مجله‌هاي باغ صائب، يغما و ... وجود دارد. مسرت گفت: آنچه گفتيم تمامي آن چه شايسته دكتر دهشيري است و بايستي باشد، نيست؛ فروتني ومحجوبيتي كه در دكتر دهشيري وجود داشت نميشود انتظار اين نكته را داشت كه لب به سخن بگشايد و گوهر وجودش را ابراز كند. وي تصريح كرد: او بيش از هر چيز دوستدار آرامش بود و تا پايان عمر با همان شوق سالهاي نخستين تدريس و ترجمه ميكرد و شعر ميسرود. حسين مسرت در پايان تاكيد كرد: چنانچه گفته شد متاسفانه برخي از آثار علي رغم آنكه حدود 50 سال به ناشر داده شده هنوز چاپ نشده و گم شده و اي بسا آرزو كه خاك شده است.

مجید درخشانی دهشیری

مجید درخشانی متولد سال 1343 روستای دهشیر تفت یزد است ، از وی تاکنون سی جلد کتاب در زمینه های کودکان و نوجوانان منتشر گردیده است .

مجموعه داستان های این نویسنده علاوه بر چاپ در کتاب های " سوره بچه های مسجد " ، مجلات و روزنامه ها و همچنین استفاده در برنامه قصه ظهر جمعه رادیو ، در سال 1370 برنده کتاب منتخب مجله سوره نوجوانان شده و در سال 1386 نیزاین نویسنده به خاطر تألیف کلیه آثار ، رتبه اول مربیان صاحب تألیف کشور را به کسب کرده است .

درخشانی یک مجموعه داستان برای نوجوانان و یک قصه برای کودکان را در دست چاپ دارد و یک مجموعه داستان طنز هم در باره جبهه دارد که به گفته خودش هنوز به ناشری نداده است . وی هم اکنون معلم روستای دهشیر یزد است.

حاج رضا برومند دهشیری

رضا برومند فرزند غلامحسین متولد 1309 شمسی در دهشیر است وی که تحصیل خود را تا پایان دوره راهنمایی ادامه داده است از سال 1338 به سرودن شعر پرداخت و اشعاری در قالب قصده و غزل با مضامین مذهبی ، اخلاقی، ستایش ائمه اطهار(ع) سروده است ، برق نگاه نخستین مجموعه شعر اوست.

بیوگرافی مردم دهشیر

دهشیر تقریبا آخرین نقطه ی تلاقی دهستان های بخش مرکزی شهرستان تفت است بیشتر مردم این دهستان در کار رانندگی هستند و بقیه کارمند یا کشاورز هستند ، دهشیر از لحاظ منابع آب کشاورزی دارای 3 قنات اصلی می باشد که مدار آبیاری آن هر 12 روز یکبار می باشد میزان آب هر کس به صورت تشته ای حساب می شود که هر تشته تقریبا 12 دقیقه می باشد ضمنا آب این 3 قنات در یک نقطه به هم می رسند و وارد مزارع کشاورزی می شوندووارد مزارع کشاورزی می شود .غیر از این 3 قنات اصلی مزرعه های زیادی در اطراف دهشیر وجود دارد که مدار آبیاری انها 6،8 یا 10 روز یک بار می باشد که به صورت طاقی حساب می شود که هر طاق معادل 12 ساعت می باشد.

شهدای دهستان دهشیر

در قسمت شرقی دهستان دهشیر گلزار شهدا و جود دارد که 9 شهید گلگون کفن 8 سال دفاع مقدس در آنجا آرمیده اند که مایه افتخار این دهستان هستند ، این شهدان را با قطعه شعری  از حاج رضا برومند معرفی می کنم:

منظومه شهدای دهشیر

بعد از سپاس وحمد خداوند مستعان       ذکر رسول حق و امامان وخاندان

خواهم کنم اشاره به جمع مبارزان         انان که زنده اندونمردندو جاودان

اما به چشم خلق نهانندودر امان           روزی خورند نزد خداوند انس وجان

با حوریان به عشوه وبا قدسیان به ناز

اول ز نسل پاک رضا نام او حسن        مومن ترین خلق ولایت به مردو زن

از بهر حفظ مملکت آزادی وطن        درجبهه رفت وگشت شهید آن یل زمن

اونخبه بودوگشت جدااز دد و زغن     پیوست با لقاء خداوند ذو المنن

کرد انتخاب راه شهادت ز بی نیاز

دمین به نام عادل شمسی زنم رقم     یعنی شهید عارف و بافضل ومحترم

یاری نمود دین خدا را وی از کرم      جان را نهاد در طبق عشق لاجرم

پیمود راه جنت و بدرود با حرم         با اشتیاق گفت: کجایی تو مادرم؟

لبیک نور چشم، تو بر خصم دون بتاز

سوم شهید همتی آن مرد خوش خصال  آماده مبارزه شد از پی جدال

در دل نداشت ذره ای از خوف یا ملال   صد حیف زان رشادت و زان حشمت وجلال

تا آن که کامیاب شد از حی ذو الجلال  شیری که خورده است ز مادر بر او حلال

ای مرحبا به قامت چون سرو سرفراز

معصومی و مظفری مانند شیر نر     با بعثیان به جنگ برآمد چنان شرر

کردند سینه را دو مبارز بر او سپر   کشتند ، تار مار نمودند، سر به سر

تا آنکه، بر سرآمدشان قرعه قدر     پیوست روحشان به لقاء خدا مگر

تا پرچم شرف درآید به اهتزاز

دهشیریان به نام ابوالفضل و هم مجید   چون لاله های پرپر در خون ناپدید

خمپاره ای به سنگرشان سوت برکشید   زان سوت ،دود و خون، به سماوات برجهید

دیری نشد که هر دو آنها شدند شهید   پرپر زنان به مطلب دیرینه شان رسید

مبروکتان شهادت ومقبولتان نماز

دهقان و کاظمی دو شهید مکرمند    هم خانواده شان که عزیز و معظمند

بر سرنوشت روز قیامت مقیدند         از جان ومال و هستی دنیا گذشته اند

با خون خود وصیت خود را نوشته اند          با خاک و خون خمیره خود را سرشته اند

افراشتند بیرق دین را به اهتزاز

گر قابلیت ست رضا را کند رسول     مدحت سرای شهدا را زمن قبول

چشم شفاعت ست مرا موقع حصول  تا بگذرد خدا ز خطایم درین فصول

برگ عبور راه صراطم شود وصول    تا من پناه برده به ذریه بتول

جز این نبوده است (برومند) را نیاز

زمین شناسی دهشیر

گسل «دهشیر» می‌تواند منشاء زلزله‌ای مخرب در استان یزد باشد :

عضو هیات علمی دانشگاه یزد با اشاره به وضعیت گسل «دهشیر» به عنوان بزرگترین گسل محدوده استان یزد تاکید کرد: ”چنانچه انرژی این گسل تخلیه نشود در آینده می‌تواند زلزله‌ای مخرب را در استان به وجود آورد.“

به گزارش ایسنا دکتر حمید مهرنهاد در یزد گفت: ”بزرگترین گسل در محدوده استان یزد، گسل دهشیر با طول بیش از 350 کیلومتر در غرب استان می‌باشد. این گسل از نائین آغاز شده و تا بافت کرمان ادامه دارد و توانسته است علاوه بر سنگ‌های قدیمی‌تر، رسوبات کواترنر را بریده و در آنها پرتگاه‌هایی را به وجود آورد.“

وی افزود: ”به دلیل وجود آمیزه‌های رنگین در طول گسل بعضی از متخصصان اعتقاد دارند که این گسل به عنوان خط زمین در زیر میکروپلیت واقع شده است و بین زاگرس و ایران مرکزی محسوب می‌شود که تا امروز حرکاتی را نیز از خود نشان می‌دهد.“

مهرنهاد اظهار داشت: ”از دیدگاه سایزموتکتونیکی گسل دهشیر به عنوان گسل لرزه‌یی ساکن به حساب می‌آید یعنی گسلی است که تمام شواهد و قرائن نشان دهنده حرکت گسل در گذشته، حال و آینده می‌باشد ولی کمتر از خود حرکت نشان داده است.“

عضو هیات علمی دانشکده عمران دانشگاه یزد بیان داشت: ”با توجه به استقرار دستگاه‌های شتاب نگاشت در اطراف گسل و ایستگاه‌های لرزه نگاری یزد در منطقه صدر آباد نزدیک گسل حرکات گسل ثبت شده است که از نظر بزرگی در حدود 5/3 ـ 3 ریشتر می‌باشد و این عدم حرکت گسل بیانگر ذخیره انرژی در طول گسل است.“

وی در پایان به ایسنا گفت: ”چنانچه این انرژی تخلیه نشود می‌تواند در آینده زلزله‌هایی مخربی را به وجود آورد البته بین سال‌های 1996 ـ 1900 چندین حرکت از خود نشان داده است. فعالیت چشمه‌های آب گرم و تراورتن‌ها اطراف گسل دهشیر و دهها پدیده دیگر زمین شناسی موید لرزه‌زا بودن گسل می‌باشد.“

یکی از محاسن این گسل این است که در منطقه دهشیر معادن سنگ بسیاری وجود دارد که مهمترین انها معدن مس و طلای دهشیر و معادن سنگ مرمر سبز در توران پشت و بورق می باشد که کلیه سنگ های استفاده شده در حرم امام رضا (ع) از سنگ این معادن است و معادن سنگ تراورتن بسیار زیادی در حومه دهشیر وجود دارد و چشمه های معدنی هم در حاشیه کوه ها یافت می شود .

                                                 تهیه کننده:خانم کاظمی